Mateusz Sienkiewicz herbu Wenda

Wg ustaleń genealoga Jerzy Sienkiewicz miał z Heleną Janowicz pięciu (wywody mówią o trzech) synów: Mateusza, Józefa (ur. 6.03.1719 r. w Kiejdanach), Stanisława (ur. 3.05.1725 r. w Kiejdanach), Franciszka i Jana. Naszym przodkiem jest Mateusz Sienkiewicz. Istnienie Franciszka i Józefa (o czym donosi informacja od specjalisty w Wilna) wynika zapewne z tzw. schematów wywodowych (o nich napiszę za jakiś czas).

Wywód z 1810 r. o Mateuszu pisze tak:

(…Jerzy…) Mateusza spłodził, y temu szachownicę gruntu nazwanego Klin z ogrodami i sianożącią z obowiązkiem dochowania żony, jego matki oraz córek testamentem w roku 1740 Grudnia 29 w Grodziewszczyźnie sporządzonym, niewymieniając imion dalszych starszych synów do władania oddał; o czem przekonał wypis z Ksiąg Ziemskich Powiatu Oszmiańskiego, roku 1795 Februanyi (lutego) 23 wyjęty.

Wywód z 1820 r. Mateusza opisuje tak samo:

(…Jerzy…) między innym potomstwem synów trzech Mateusza, Stanisława i Józefa Sienkiewiczów na świat wydał, z nich Mateuszowi Szachownicę Gruntu nazwanego Klin, z obowiązkiem dochowania żony, a jego Matki oraz córek, testamentem roku 1740 Grudnia 29 w Grodziewszczyźnie sporządzonym, niewymieniając imion dalszych starszych Synów do władania oddał; o czem przekonał wypis z Ksiąg Ziemskich Powiatu Oszmiańskiego, roku 1795 Februanyi (lutego) 23 wyjęty.

Zbieżność między tymi dwoma dokumentami wynika z tego, że wywodziła się ta sama linia Sienkiewiczów.

Nieco inną wiedzę posiadali Sienkiewiczowie, którzy wywodzili się w 1819 r. Wywód tak wspomina o Mateuszu:

(…) między licznym płci obojga potomstwem spłodził synów trzech Józefa, Stanisława i Mateusza, z których najmłodszemu Mateuszowi Sienkiewiczowi (..?) obręb Klin w owym majątku Grodzewszczyźnie prosto jemu jednemu testamentem swym 1740 grudnia 29 w ziemstwie oszmiańskim oblatowanym zapisał y postąpił.

Co wynika z tych wywodów? Otóż Jan zmarł gdzieś pod koniec 1740 r. lub na początku 1741 r., po testamencie. Miał kilkoro dzieci, z czego najstarszymi synami byli Józef i Stanisław. Wywody z 1810 i 1820 r. podają ich daty urodzin – odpowiednio 6 marca 1719 r. i 3 maja 1726 r. Wywodzący się Sienkiewiczowie mieli ich metryki, stąd znamy daty. Ale oznacza to, że Mateusz urodził się około 1728 r., czyli powiedzmy dwa lata po poprzednim bracie.

dworek

Ojciec z jakiegoś powodu pominął w testamencie starszych synów i część majątku (ów Klin) przekazał Mateuszowi. Ale nałożył na niego obowiązek troski o matkę i siostry. To było dość powszechne rozwiązanie.

Zdjęcia tytułowe (karczma) i w tekście zrobiłem kilka dni temu z Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu. Czy tak wyglądały też dworki i chaty na litewskiej wsi w połowie XVIII wieku? Czy w majątku Klin stały podobne zabudowania? Jakieś wspólne elementy na pewno były…

chałupa

About the Author

Karol Sienkiewicz
Author with 169 posts
More about Karol Sienkiewicz

Related Articles

Leave a Comment