Spis rodziny szlachcica Wiktora Cezarego Sienkiewicza z 1908 r.

Dzisiaj chciałbym pokazać Ci ciekawy dokument – spis rodziny pradziadka Wiktora. Jest on szczególny z kilku powodów.

Najważniejsze jest to, że zawiera on spis członków rodziny z określonego dnia. Ciekawe jest też to, że dokument ten „żył”, czyli był podstawą do dokonywania innych wpisów czy ważnych adnotacji.

Również rozmiar dokumentu jest nietypowy – to arkusz formatu A3, zamykany jak gazeta, z okładką. Widać, że był intensywnie używany, bo na grzbiecie jest podklejony papierem.

Zobaczmy najpierw okładkę

Spis rodziny Wiktora Cezarego 1914 r. okładka

Wydrukowany tytuł dokumentu brzmi:

LISTA RODZINY
Szlachcica powiatu Swenianskiego
[otieczestwo→]{syna Bonifacego} Sienkiewicza

(Sporządzona) 17 czerwca (lub: lipca) 1908 roku

Ale najciekawsze są te dopiski, łącznie z dopisanym odręcznie tytułem

Kopia
obowiązku służby wojskowej

I dalej na tej stronie tytułowej znajdują się odroczenia służby wojskowej dla dzieci Wiktora Cezarego. Z tłumaczenia wynika, że odroczenie nastąpiło na okres przeważnie dwóch lat – od 16 stycznia 1914  do 31 grudnia 1916 roku lub później. Każde ze stosowną pieczątką.

Czytelne są wpisy Aleksandry i Pelagii. Dlaczego dotyczyło to kobiet? No i jeszcze wpis dotyczący dziadka Kazimierza, wówczas jeszcze dziecka:

16 stycznia 1914 r.
na okres do 31 grudnia 1919 r.
(Kazimierzowi) Wiktoryczowi – Cezariewiczowi
Sienkiewiczowi

To rosyjski sposób pisania, gdzie imię tworzy się od imienia ojca. To inaczej imię odojcowskie. Wiktorycz Cezariewicz to syn Wiktora Cezarego. Dlatego być może imię Kazimierz jest w nawiasie.

Na ile te odroczenia się zdały? w lipcu 1914 r., a więc dosłownie kilka miesięcy po odroczeniu, wybuchła Pierwsza Wojna Światowa.  Czy najstarszy Witold został powołany? Może kiedyś się to wyjaśni.

Zobaczmy jak dokument wygląda po rozłożeniu:

Spis rodziny Wiktora Cezarego 1914 r.

Poniżej treść tabel, z uwzględnieniem płci – bo wykaz dzieli się na płeć męską i żeńską. Oczywiście wszystko z punktu widzenia głowy rodziny.

Płeć męska. Stopień, imię, otczestwa i nazwisko szlachcica i jego synów, lub żyjących przy nim krewnych braci i bratanków/ siostrzeńców.

Wiktor – Cezary [otieczestwo→]{syn Bonifacego} Sienkiewicz urodzony 13. kwietnia 1857 roku – lat 51

Jakim orzeczeniem Zebrania Delegatów otrzymał szlachectwo, i jeśli posiada zatwierdzony (herb) tej godności, to jakim dekretem

Wiktor – Cezary [otieczestwo→]{syn Bonifacego} Sienkiewicz postanowieniem (Wileńskiego) Szlacheckiego Zebrania Delegatów 18. czerwca (lub: lipca) 186(5) r. 29. lutego 1872 roku (zatwierdzony odpowiednim … Herbowym Rządem … 19 września 1872 roku …  … rodu swojego jak przy… … … … … 16 sierpnia 18(5)4 r. w godności szlacheckiej z wciągnięciem w … … szlacheckiej księgi rodowej. Zaświadczenie … 22 … 1872 r. pod nr 43. Synowie … Witold, Adolf, Michaił i Kazimierz do rodu swego … nieograniczeni)

Synowie jego:

  1. Witold, urodzony 16. lutego 1886 roku – lat 22
  2. Adolf, urodzony 22. grudnia 1892 roku – lat 15
  3. Michaił, urodzony 29. września 1899 roku – lat 8
  4. Kazimierz, urodzony 1. (marca) 1903 roku – lat 4.

Płeć żeńska. Stopień pokrewieństwa, imię, otczestwo i nazwisko

Żona Wiktora – Cezarego –  Scholastyka (z domu) (Aszemborkow) – lat 44

Córki jego:

  1. Pelagia, urodzona 1… … 1887 roku – lat 20
  2. Aleksandra, urodzona 2(9) (maja) 1894 roku – lat ?
  3. Dominika, urodzona (5) sierpnia 189(6) roku – lat 11
  4. Maria, urodzona 2 sierpnia 1901 r. – lat 6

Nazwa majątku, ilość dziesięcin ziemi, lub innego rodzaju nieruchomości, lub przynajmniej gdzie mieszka

Mieszka w (m.) Powiewiórka (Wileńskiej) (guberni) Sw…

W tym zatem czasie, czyli latem 1908 r. żyło ośmioro dzieci Wiktora i Scholastyki. Mieszkali już w Powiewórce, gdzie Wiktor Cezary i dwójka jego dzieci (być może ktoś jeszcze), jest pochowany.

Wiemy, że Józef zmarł w 1906 r. Wiemy także, że najstarszą córką była Amelia. Nie ma jej na spisie, ale jest pochowana w Powiewiórce z nazwiskiem panieńskim, zatem nie wyszła za mąż. Skoro jednak nie ma jej w tym spisie, to zmarła przez czerwcem 1908 r. Ale kiedy zmarła, nie wiadomo.

Poświadczenie szlachectwa jest zgodne z tym dokumentem.

A pod spodem jeszcze poświadczenie:

Zaświadcza się, że niniejsza kopia alfabetycznego spisu rodziny jest wierna z oryginalnym przedstawieniem do … mojej (kancelarii) dowodami rzeczywistego stanu rodzinnego … na … i dana (bez znaczka) do przedstawienia w sprawie obowiązku służby wojskowej. (8) sierpnia 1908 roku, (miasta Wilna).

                (Powiatowy) Marszałek Szlachty (podpis)

                (p.o.) sekretarza (podpis)

About the Author

Karol Sienkiewicz
Author with 161 posts
More about Karol Sienkiewicz

Related Articles

Leave a Comment