Herb Wenda, zagadka wreszcie rozwiązana!

Temat herbu Wenda zajmował mnie już od dłuższego czasu. Najpierw dowiedzieliśmy się, że przodkowie używali tego herbu. Następnie szukaliśmy informacji, jak ten herb wyglądał. Teorii było wiele.

Jedne z nich odwoływały się do herbarzy dostępnych w Internecie. Wenda = Went, zatem chodzi o ten właśnie herb. Mój Tato był zwolennikiem takiego podejścia.

Inne z kolei powoływały się na tradycję rodzinną, zgodnie z którą herb Wenda wyglądał tak jak Chrynicki. Opisywałem już te teorie na blogu w tym wpisie.

Ale czułem niedosyt – brak źródeł. I przez kilka lat nurtowało mnie pytanie: czy istnieje dokument z wywodem Sienkiewiczów, na którym herb byłby namalowany?

Wynajęty w Wilnie specjalista znalazł aż trzy wywody: z 11 listopada 1810 r., 15 lipca 1819 r. oraz z 31.08.1820 r. Niestety, wizerunku herbu brak. Wszystkie skany są dostępne w zakładce Dokumenty.

Następnie Jacek Sienkiewicz udostępnił mi oświadczenie wywodowe Stefana Sienkiewicza z 15 lipca 1819 r., ale w nim też nie było wizerunku herbu, chociaż tarcza herbowa na dokumencie figurowała. Czyli nadal brak danych.

Niedawno nastąpił przełom – otóż znalazłem wizerunek herbu Wenda Panów Sienkiewiczów w książce Jana Ciechanowicza „Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego”. Ale jakość była tak słaba, że nic nie było widać.

Skontaktowałem się z autorem. Poinformował mnie, że wizerunek pochodził z Archiwum w Mińsku. Zleciłem więc poszukiwania właśnie w tym mieście. Ale równocześnie poprosiłem o ponowne sprawdzenie teczek w Archiwum Państwowym w Wilnie. I tym razem udało się – pełen sukces!

Właśnie w Wilnie p. Albert (tenże współpracujący z nami specjalista z Wilna) znalazł wywód na pergaminie, trochę uszkodzony, ale możliwy do odczytania w znakomitej większości.

Wypis z Ksiąg Szlacheckich Guberni Litewsko-Wileńskiej Wywodu Urodzonych Sienkiewiczów Herbu Wenda z 15 lipca 1819 r.

Z wizerunkiem herbu. Odmiennym od wszystkiego, czego mogliśmy się spodziewać. Poniżej zdjęcie.

Jeżeli chodzi o wywód, to jego treść jest oczywiście nam znana, taka jak w dokumentach z 1819 r. Na stronie Dokumenty zamieściłem wersję PDF (otrzymałem plik o Joanna Narkiewicz-Tarłowskiej), zawierającą przepisany wywód z 1819 r. Może będzie łatwiej to przeczytać.

Poniżej miniatura, bo cały plik to TIF bardzo dużych rozmiarów.

 

Jaki to herb? Otóż chyba nigdy nie będziemy w stanie z całą pewnością przypisać go do jakiegoś konkretnego, znanego herbu. Opis mógłby być taki:

W polu czerwonym złoty półksiężyc, na nim srebrna strzała spięta hakami (ankrami?). W klejnocie głowa męża z koroną i pękiem trzech srebrnych strusich piór.

Z całą pewnością są tam elementy różnych innych herbów: Korsak, Szeliga, Troska, Gozdawa. I być może wielu innych (półksiężyc, strzała). A może to po prostu specyficzny herb rodzinny Sienkiewiczów?

A poza tym to po prostu ładny dokument.

Najważniejsze jest jednak to, że mamy pewność jak ten herb wyglądał.

About the Author

Karol Sienkiewicz
Author with 160 posts
More about Karol Sienkiewicz

Related Articles

Leave a Comment